ทำเอง ซื้อ หรือหาพันธมิตร

เป้าหมาย

อธิบายข้อดีและข้อเสียของสามทางเลือก
ให้คะแนนทางเลือกด้วยตารางถ่วงน้ำหนัก แล้วเลือกพร้อมเหตุผล
รู้ว่าต้องตกลงอะไรกับพันธมิตรก่อนเซ็นสัญญา

ก่อนเริ่ม

จากบทที่แล้ว ความเสี่ยงข้อไหนในโครงการของคุณที่แก้ทีหลังไม่ได้
ทีมของคุณตอนนี้มีคนทำฮาร์ดแวร์ เฟิร์มแวร์ หรือ AI อยู่แล้วหรือยัง

ดูของจริงก่อน

ร้านกาแฟสามร้านอยากรู้เมื่อเครื่องชงกาแฟเริ่มมีอาการผิดปกติ

ร้านแรก ซื้อ อุปกรณ์เฝ้าเครื่องจักรสำเร็จรูปพร้อมบริการรายเดือน เริ่มใช้ได้เร็ว แต่ปรับอะไรไม่ได้ และข้อมูลอยู่ในระบบของผู้ขาย
ร้านที่สอง ทำเอง จ้างวิศวกรมาพัฒนาทั้งระบบ ได้ตรงใจทุกอย่าง แต่ใช้เวลานาน และต้องมีคนดูแลต่อเองตลอด
ร้านที่สาม หาพันธมิตร ใช้โมดูลวิทยุและแพลตฟอร์ม IoT ที่มีอยู่แล้ว แล้วจ้างบริษัทออกแบบทำส่วนที่เป็นความรู้เฉพาะของร้าน

ไม่มีร้านไหนผิด แต่ละร้านเลือกตามสิ่งที่ตัวเองให้ความสำคัญ บทนี้ช่วยให้คุณเลือกอย่างมีเหตุผลและอธิบายให้คนอื่นเข้าใจได้

แนวคิด

1. สามทางเลือก และแบบผสม

ทางเลือก	ข้อดี	ข้อเสีย
ซื้อ (buy) ของสำเร็จรูปหรือบริการ	เร็ว ความเสี่ยงทางเทคนิคต่ำ	ปรับแต่งได้น้อย ขึ้นกับผู้ขาย ข้อมูลอาจไม่อยู่ในมือเรา
ทำเอง (build)	ตรงความต้องการ เป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาและข้อมูลเต็มที่	ช้าและแพงช่วงต้น ต้องมีทีมและต้องดูแลเองระยะยาว
หาพันธมิตร (partner) บริษัทออกแบบ ผู้ผลิตรับจ้าง หรือสถาบันการศึกษา	ได้ความเชี่ยวชาญโดยไม่ต้องสร้างทีมเต็ม	ต้องจัดการสัญญา ความเป็นเจ้าของ และการส่งมอบให้ดี

โครงการจริงจำนวนมากเป็น แบบผสม เช่น ซื้อโมดูลวิทยุที่ผ่านการรับรองแล้ว ใช้แพลตฟอร์ม IoT ที่มีอยู่ และทำเองเฉพาะส่วนที่เป็นจุดต่างของธุรกิจ

2. หกปัจจัยที่ใช้ชั่งน้ำหนัก

เป็นจุดต่างทางธุรกิจไหม ถ้าส่วนนี้คือเหตุผลที่ลูกค้าเลือกคุณ ควรเป็นเจ้าของเอง ถ้าไม่ใช่ ซื้อได้
ต้องเสร็จเร็วแค่ไหน
ทีมมีความสามารถอยู่แล้วหรือยัง
จำนวนที่จะผลิตและใช้งาน ยิ่งมาก การลงทุนทำเองยิ่งคุ้ม (นึกถึงการเฉลี่ย NRE ในบทต้นทุน)
ใครเป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาและข้อมูล
ใครดูแลระยะยาว รวมถึงอัปเดตความปลอดภัยตลอดอายุผลิตภัณฑ์

3. เรื่องที่ต้องตกลงก่อนเซ็นสัญญากับพันธมิตร

ความเป็นเจ้าของ ใครเป็นเจ้าของแบบวงจร ซอร์สโค้ด โมเดล และข้อมูลที่เก็บมา
การส่งมอบ ได้ซอร์สโค้ด ไฟล์ออกแบบ และเอกสารครบพอให้ทีมอื่นดูแลต่อได้หรือไม่
กุญแจและการลงนาม ใครถือกุญแจที่ใช้ลงนามเฟิร์มแวร์และกุญแจเข้ารหัสของอุปกรณ์
การอัปเดตและความปลอดภัย ใครออกอัปเดต นานกี่ปี ค่าใช้จ่ายเท่าไร
การรับรองมาตรฐาน ใครรับผิดชอบยื่นทดสอบและแก้ไขถ้าไม่ผ่าน
การรับประกันและการสิ้นสุดสัญญา ถ้าพันธมิตรเลิกกิจการ ผลิตภัณฑ์ของคุณยังเดินต่อได้ไหม

TESA มีเครือข่ายบริษัทสมาชิก สถาบันการศึกษา และหลักสูตรอบรมที่ช่วยให้ทีมของคุณเติบโตได้ ถ้าเลือกทำเองหรือทำร่วม ทีมพัฒนาเรียนต่อได้จากหลักสูตรในเส้นทางนักพัฒนาของ TESA Open Knowledge

ฝึกเติม

ให้คะแนนสามทางเลือกสำหรับโครงการของคุณ ใส่น้ำหนักให้ปัจจัยตามความสำคัญ (รวมเป็น 100) และให้คะแนนแต่ละช่อง 1–5 คะแนนรวม = ผลรวมของ น้ำหนัก x คะแนน

ปัจจัย	น้ำหนัก	ซื้อ	ทำเอง	พันธมิตร
เป็นจุดต่างทางธุรกิจ
ความเร็ว
ความสามารถของทีม
จำนวนผลิต
ความเป็นเจ้าของ
การดูแลระยะยาว
รวม	100

ตัวเลขในตารางนี้ไม่ใช่คำตอบ มันช่วยให้เห็นว่าคุณให้ความสำคัญกับอะไร ถ้าผลที่ได้ขัดกับความรู้สึก ให้กลับไปดูว่าน้ำหนักตรงกับที่คิดจริงไหม

เช็กความเข้าใจ

ตอบคำถามใน quiz.yaml ถูกตั้งแต่ 80% ขึ้นไปถือว่าผ่าน

ไปต่อ

บทสุดท้ายรวมทุกอย่างที่ทำมา ทั้งโจทย์ สถาปัตยกรรม ต้นทุน ความเสี่ยง และทางเลือกนี้ เป็น decision canvas หนึ่งหน้า

สะท้อนคิด

ถ้าพันธมิตรที่คุณเลือกหายไปพรุ่งนี้ อะไรในผลิตภัณฑ์ของคุณที่ยังอยู่ในมือคุณ

คำถามทบทวน

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยเปิดดูเฉลย

ข้อเสียหลักของการซื้อระบบสำเร็จรูปพร้อมบริการรายเดือนคือข้อใด (เป้าหมายข้อ 1)
1. ใช้เวลานานที่สุด
2. ปรับแต่งได้น้อยและขึ้นกับผู้ขาย ข้อมูลอาจไม่อยู่ในมือเรา
3. ต้องสร้างทีมวิศวกรเต็มทีม
4. ต้องออกแบบวงจรเอง
ดูเฉลย

คำตอบ: B. ปรับแต่งได้น้อยและขึ้นกับผู้ขาย ข้อมูลอาจไม่อยู่ในมือเรา

การซื้อเร็วและเสี่ยงทางเทคนิคต่ำ แต่แลกกับการปรับแต่งและการพึ่งพาผู้ขาย
ทางเลือกใดเหมาะเมื่อส่วนนั้นเป็นจุดต่างหลักที่ทำให้ลูกค้าเลือกคุณ และคุณจะผลิตจำนวนมาก (เป้าหมายข้อ 1)
1. ซื้อของสำเร็จรูป
2. ทำเอง หรือทำร่วมกับพันธมิตรโดยคุณเป็นเจ้าของผลงาน
3. ไม่ทำเลย
4. ใช้ของฟรีที่ไม่มีใครดูแล
ดูเฉลย

คำตอบ: B. ทำเอง หรือทำร่วมกับพันธมิตรโดยคุณเป็นเจ้าของผลงาน

จุดต่างทางธุรกิจควรอยู่ในมือคุณ และเมื่อผลิตมาก ต้นทุนครั้งเดียวของการทำเองจะถูกเฉลี่ยจนคุ้ม
ตารางถ่วงน้ำหนัก: ปัจจัย A น้ำหนัก 60 ปัจจัย B น้ำหนัก 40 ทางเลือก X ได้ A=4, B=2 ทางเลือก Y ได้ A=2, B=5 ทางเลือกใดคะแนนรวมสูงกว่า (เป้าหมายข้อ 2)
1. X (240 + 80 = 320)
2. Y (120 + 200 = 320)
3. เท่ากันที่ 320 ต้องใช้เหตุผลอื่นตัดสิน
4. Y ชนะเพราะมีคะแนน 5
ดูเฉลย

คำตอบ: C. เท่ากันที่ 320 ต้องใช้เหตุผลอื่นตัดสิน

ทั้งสองได้ 320 เท่ากัน ตารางไม่ได้ตัดสินแทนเรา เมื่อคะแนนใกล้กัน ให้กลับไปดูปัจจัยที่แก้ทีหลังไม่ได้ เช่น ความเป็นเจ้าของ
เรื่องใดต้องตกลงกับพันธมิตรหรือผู้รับจ้างก่อนเซ็นสัญญา (เลือกได้มากกว่าหนึ่งข้อ) (เป้าหมายข้อ 3)
1. ใครเป็นเจ้าของซอร์สโค้ด แบบวงจร โมเดล และข้อมูล
2. ใครถือกุญแจลงนามเฟิร์มแวร์
3. ใครออกอัปเดตความปลอดภัย นานกี่ปี
4. ใครรับผิดชอบการทดสอบรับรองมาตรฐาน
5. สีโลโก้ของผู้รับจ้าง
ดูเฉลย

คำตอบ: A. ใครเป็นเจ้าของซอร์สโค้ด แบบวงจร โมเดล และข้อมูล · B. ใครถือกุญแจลงนามเฟิร์มแวร์ · C. ใครออกอัปเดตความปลอดภัย นานกี่ปี · D. ใครรับผิดชอบการทดสอบรับรองมาตรฐาน

สี่เรื่องแรกกำหนดว่าผลิตภัณฑ์ยังเดินต่อได้ไหมเมื่อพันธมิตรเปลี่ยนไป สีโลโก้ไม่เกี่ยว

อ้างอิงบทเรียนนี้

ถ้านำบทเรียนนี้ไปสอน ทำสไลด์ หรือทำเอกสารต่อ ให้อ้างอิงด้วยข้อความนี้ ถ้าดัดแปลงเนื้อหา ให้เติม (ดัดแปลง)ต่อท้ายชื่อบทเรียน

"ทำเอง ซื้อ หรือหาพันธมิตร" จาก TESA Open Knowledge โดยสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (Thai Embedded Systems Association: TESA) https://github.com/tesaiot/tesa-qualification-program สัญญาอนุญาต CC BY-NC 4.0

ข้อความอ้างอิงภาษาอังกฤษ: "Build, buy or partner" from TESA Open Knowledge by the Thai Embedded Systems Association (TESA), https://github.com/tesaiot/tesa-qualification-program, licensed under CC BY-NC 4.0

ลิงก์บทเรียน: https://tesaiot.github.io/tesa-qualification-program/courses/edge-ai-iot-for-business/m02-decide-and-brief/l02-build-buy-partner/

วิธีอ้างอิง TESA ฉบับเต็ม

เนื้อหาเผยแพร่ภายใต้ CC BY-NC 4.0 นำไปใช้ต่อในงานที่ไม่ใช่เพื่อการค้าได้ โปรดอ้างอิงสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA) ทุกครั้ง · วิธีอ้างอิง TESA