ข้ามไปยังเนื้อหา
TESA Open Knowledge

ออกแบบการประเมิน

เป้าหมาย

หัวข้อที่มีชื่อว่า “เป้าหมาย”
  1. แยกสื่อฝึกสาธารณะออกจากงานให้คะแนน
  2. เขียน rubric แบบจุดเดียวที่ผูกกับเป้าหมายทุกข้อ
  3. ออกแบบงานให้คะแนนที่ยังวัดความสามารถจริงได้ในยุคที่เฉลยเปิดและมีเครื่องมือ AI

ก่อนเริ่ม

หัวข้อที่มีชื่อว่า “ก่อนเริ่ม”
  • จากบทที่แล้ว เทคนิคสองอย่างที่ได้คะแนนประโยชน์สูงในการทบทวนของ Dunlosky และคณะคืออะไร
  • ในรายวิชาของคุณตอนนี้ เฉลยของแบบฝึกเปิดให้ผู้เรียนดูได้ไหม และคุณรู้สึกอย่างไรกับเรื่องนั้น

ดูของจริงก่อน

หัวข้อที่มีชื่อว่า “ดูของจริงก่อน”

เปิดไฟล์ quiz.yaml ของบทเรียนโปรแกรมแรก ทุกข้อมีช่อง objective ที่ชี้กลับไปยังเป้าหมายของบทเรียน และเปิด solution/blink_count.py ซึ่งเปิดให้ทุกคนดู คลังนี้ตั้งใจเปิดแบบฝึกและเฉลย เพราะมันเป็นสื่อการเรียน ไม่ใช่ข้อสอบ

แนวคิด

หัวข้อที่มีชื่อว่า “แนวคิด”

1. สามกลุ่มของสื่อประเมิน

หัวข้อที่มีชื่อว่า “1. สามกลุ่มของสื่อประเมิน”
กลุ่ม ตัวอย่าง ใครเข้าถึง
สื่อฝึกสาธารณะ เช็กความเข้าใจ (quiz.yaml) ไฟล์ฝึกและเฉลย แล็บ ตัวอย่าง rubric ทุกคน อยู่ในคลังนี้ ใช้เพื่อการเรียน ไม่ใช่เพื่อให้คะแนนตัดสิน
งานให้คะแนนในรายวิชา โจทย์แล็บหลายชุดสำหรับสุ่ม เกณฑ์ให้คะแนนละเอียด โจทย์ capstone พร้อมเกณฑ์ ผู้สอน TESA จัดให้ผู้สอนเมื่อขอ ไม่เผยแพร่สาธารณะ ติดต่อ contact@tesa.or.th หรือ https://www.tesa.or.th/contact
คลังข้อสอบของการสอบ TQP ข้อสอบจริง พารามิเตอร์โจทย์รายคน test vector ลับ ไม่มีใครนอกหน่วยรับรอง รวมถึงผู้สอน ดู tqp/certification.md

ข้อสำคัญ อย่าใช้เช็กความเข้าใจในคลังเป็นข้อสอบให้คะแนน เพราะคำตอบเปิดอยู่แล้ว ใช้มันเป็นแบบฝึกและเกณฑ์ผ่านรายบท (80%) ก็พอ

2. ทุกการประเมินผูกกับเป้าหมาย

หัวข้อที่มีชื่อว่า “2. ทุกการประเมินผูกกับเป้าหมาย”

ตามหลัก constructive alignment ในบทตารางเทียบ ทุกเป้าหมายต้องมีการวัดคู่กัน และการวัดต้องวัดสิ่งที่เป้าหมายพูดถึงจริง ถ้าเป้าหมายใช้กริยา “สั่งหลอดให้กะพริบ” การวัดต้องดูหลอดกะพริบ ไม่ใช่ถามนิยามของ GPIO

3. Rubric แบบจุดเดียว

หัวข้อที่มีชื่อว่า “3. Rubric แบบจุดเดียว”

rubric แบบจุดเดียวเขียนเฉพาะเกณฑ์ผ่านของแต่ละเป้าหมาย แล้วให้ผู้ประเมินเขียนหลักฐานว่าต่ำกว่าหรือเกินตรงไหน เขียนง่าย อ่านง่าย และใช้กับแล็บที่แต่ละกลุ่มทำไม่เหมือนกันได้ แม่แบบอยู่ที่ resources/lab-rubric-template.md

4. เมื่อเฉลยเปิดและมีเครื่องมือ AI

หัวข้อที่มีชื่อว่า “4. เมื่อเฉลยเปิดและมีเครื่องมือ AI”

แบบฝึกเติมช่องว่างที่มีเฉลยสาธารณะ ใครก็คัดลอกได้ และเครื่องมือ AI เขียนโค้ดสั้น ๆ ได้ในไม่กี่วินาที การประเมินที่ยังวัดความสามารถจริงได้มักมีลักษณะเหล่านี้

  • ทำบนบอร์ดต่อหน้าผู้ประเมิน และพารามิเตอร์ต่างกันรายกลุ่ม เช่น จำนวนรอบ จังหวะ หรือเกณฑ์ที่สุ่มให้
  • ให้อธิบายและแก้ต่อหน้า ขอให้เปลี่ยนเงื่อนไขหนึ่งข้อแล้วแก้ทันที คนที่เข้าใจจะแก้ได้ คนที่คัดลอกมาจะติด
  • ประเมินกระบวนการ คำทำนายก่อนรัน log การดีบัก และบันทึกว่าลองอะไรแล้วไม่ได้ผล
  • หาจุดเสีย ให้โค้ดที่มีบั๊กที่ตั้งใจใส่ไว้ แล้วให้หาและอธิบาย

นโยบายเรื่องเครื่องมือ AI เป็นของแต่ละสถาบัน บอกผู้เรียนให้ชัดตั้งแต่ต้นว่าใช้ได้แค่ไหน และให้ระบุเมื่อใช้

ตัวอย่างสมบูรณ์

หัวข้อที่มีชื่อว่า “ตัวอย่างสมบูรณ์”

งานให้คะแนนสำหรับบท “อ่านเซนเซอร์แล้วดูค่าเปลี่ยน” ที่ทนต่อเฉลยสาธารณะ

  • ท่าที่ 1 แต่ละกลุ่มจับสลากเกณฑ์ LIMIT และเงื่อนไขเพิ่ม เช่น “ไฟต้องกะพริบเมื่อเอียง ไม่ใช่ติดค้าง”
  • ท่าที่ 2 ทำบนบอร์ดในห้อง 30 นาที ส่งไฟล์และคลิปสั้น
  • ท่าที่ 3 ผู้ประเมินขอให้เปลี่ยนเกณฑ์ต่อหน้า แล้วให้อธิบายว่าทำไมต้องดัก OSError
  • ท่าที่ 4 ให้คะแนนด้วย rubric แบบจุดเดียวที่มีแถวครบทุกเป้าหมายของบทเรียน

ฝึกเติม

หัวข้อที่มีชื่อว่า “ฝึกเติม”
  1. คัดลอก resources/lab-rubric-template.md แล้วเขียน rubric ของแล็บหนึ่งแล็บในรายวิชาของคุณ
  2. ออกแบบงานให้คะแนนหนึ่งชิ้นที่ใช้อย่างน้อยสองลักษณะจากหัวข้อที่ 4

เช็กความเข้าใจ

หัวข้อที่มีชื่อว่า “เช็กความเข้าใจ”

ตอบคำถามใน quiz.yaml ถูกตั้งแต่ 80% ขึ้นไปถือว่าผ่าน

ไปต่อ

หัวข้อที่มีชื่อว่า “ไปต่อ”

ถ้าต้องการงานให้คะแนนชุดที่ TESA เตรียมไว้สำหรับหลักสูตรใด ให้ติดต่อ TESA พร้อมระบุชื่อสถาบัน รายวิชา และหลักสูตรที่ใช้ TESA จะไม่ส่งเนื้อหาของการสอบ TQP ให้ใคร และผู้สอนไม่เป็นผู้สอบผู้เรียนของตนในการสอบ TQP ตามกติกาความเป็นกลาง

สะท้อนคิด

หัวข้อที่มีชื่อว่า “สะท้อนคิด”

งานให้คะแนนชิ้นไหนในรายวิชาของคุณตอนนี้ที่เครื่องมือ AI ทำแทนผู้เรียนได้ทั้งหมด จะเปลี่ยนมันอย่างไรโดยไม่เพิ่มภาระตรวจจนเกินไป

คำถามทบทวน

ลองตอบเองก่อน แล้วค่อยเปิดดูเฉลย

  1. เช็กความเข้าใจ (quiz.yaml) ในคลัง TESA Open Knowledge ควรใช้อย่างไร (เป้าหมายข้อ 1)

    1. เป็นข้อสอบปลายภาคให้คะแนนตัดสิน
    2. เป็นแบบฝึกและเกณฑ์ผ่านรายบทเรียน เพราะคำตอบเปิดสาธารณะ
    3. ห้ามให้ผู้เรียนเห็น
    4. ใช้แทนการสอบ TQP
    ดูเฉลย

    คำตอบ: B. เป็นแบบฝึกและเกณฑ์ผ่านรายบทเรียน เพราะคำตอบเปิดสาธารณะ

    คำตอบเปิดอยู่แล้ว จึงเหมาะกับการฝึกและการตรวจตัวเอง ไม่เหมาะเป็นข้อสอบให้คะแนนตัดสิน

  2. ผู้สอนต้องการโจทย์แล็บหลายชุดสำหรับสุ่มให้แต่ละกลุ่ม พร้อมเกณฑ์ให้คะแนนละเอียด ต้องทำอย่างไร (เป้าหมายข้อ 1)

    1. หาในคลังสาธารณะ
    2. ขอจาก TESA ซึ่งจัดให้ผู้สอนเมื่อขอ
    3. ขอคลังข้อสอบ TQP
    4. ใช้เฉลยในคลังเป็นโจทย์
    ดูเฉลย

    คำตอบ: B. ขอจาก TESA ซึ่งจัดให้ผู้สอนเมื่อขอ

    งานให้คะแนนในรายวิชาไม่เผยแพร่สาธารณะ TESA จัดให้ผู้สอนเมื่อขอ ส่วนคลังข้อสอบ TQP ปิดสำหรับทุกคน

  3. สิ่งใดอยู่ในส่วนที่ปิดของการสอบ TQP และไม่มีใครนอกหน่วยรับรองเข้าถึงได้ (เลือกได้มากกว่าหนึ่งข้อ) (เป้าหมายข้อ 1)

    1. คลังข้อสอบ
    2. พารามิเตอร์โจทย์รายคน
    3. test vector ลับ
    4. แผนที่ทักษะใน skills/
    ดูเฉลย

    คำตอบ: A. คลังข้อสอบ · B. พารามิเตอร์โจทย์รายคน · C. test vector ลับ

    แผนที่ทักษะเปิดสาธารณะ ส่วนคลังข้อสอบ พารามิเตอร์รายคน และ test vector ลับ ปิดเพื่อรักษาความน่าเชื่อถือของการสอบ

  4. เกณฑ์ผ่านข้อใดเหมาะกับ rubric แบบจุดเดียวของแล็บไฟกะพริบ (เป้าหมายข้อ 2)

    1. ผู้เรียนเข้าใจ GPIO ดี
    2. หลอดกะพริบครบตามจำนวนที่กำหนด ตัวเลขบนจอตรง และโปรแกรมจบที่สถานะดับ
    3. โค้ดสวย
    4. ตั้งใจทำงาน
    ดูเฉลย

    คำตอบ: B. หลอดกะพริบครบตามจำนวนที่กำหนด ตัวเลขบนจอตรง และโปรแกรมจบที่สถานะดับ

    เกณฑ์ที่ดีสังเกตหรือตรวจได้ และผูกกับเป้าหมายของบทเรียนโดยตรง

  5. ลักษณะใดช่วยให้งานให้คะแนนยังวัดความสามารถจริงได้ แม้มีเฉลยสาธารณะและเครื่องมือ AI (เลือกได้มากกว่าหนึ่งข้อ) (เป้าหมายข้อ 3)

    1. พารามิเตอร์ต่างกันรายกลุ่มและทำบนบอร์ดต่อหน้าผู้ประเมิน
    2. ขอให้เปลี่ยนเงื่อนไขแล้วแก้ต่อหน้า
    3. ใช้ไฟล์ฝึกในคลังเป็นข้อสอบตามเดิม
    4. ให้หาและอธิบายบั๊กที่ตั้งใจใส่ไว้
    ดูเฉลย

    คำตอบ: A. พารามิเตอร์ต่างกันรายกลุ่มและทำบนบอร์ดต่อหน้าผู้ประเมิน · B. ขอให้เปลี่ยนเงื่อนไขแล้วแก้ต่อหน้า · D. ให้หาและอธิบายบั๊กที่ตั้งใจใส่ไว้

    ไฟล์ฝึกในคลังมีเฉลยเปิดอยู่แล้ว ใช้เป็นข้อสอบตามเดิมจึงวัดได้แค่การคัดลอก

อ้างอิงบทเรียนนี้

ถ้านำบทเรียนนี้ไปสอน ทำสไลด์ หรือทำเอกสารต่อ ให้อ้างอิงด้วยข้อความนี้ ถ้าดัดแปลงเนื้อหา ให้เติม (ดัดแปลง)ต่อท้ายชื่อบทเรียน

"ออกแบบการประเมิน" จาก TESA Open Knowledge โดยสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (Thai Embedded Systems Association: TESA) https://github.com/tesaiot/tesa-qualification-program สัญญาอนุญาต CC BY-NC 4.0

ข้อความอ้างอิงภาษาอังกฤษ: "Designing assessment" from TESA Open Knowledge by the Thai Embedded Systems Association (TESA), https://github.com/tesaiot/tesa-qualification-program, licensed under CC BY-NC 4.0

ลิงก์บทเรียน: https://tesaiot.github.io/tesa-qualification-program/courses/educator-kit/m02-teach-and-assess/l02-assessment/

วิธีอ้างอิง TESA ฉบับเต็ม

TESA Open Knowledge · © 2026 สมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA) · CC BY-NC 4.0

เนื้อหาเผยแพร่ภายใต้ CC BY-NC 4.0 นำไปใช้ต่อในงานที่ไม่ใช่เพื่อการค้าได้ โปรดอ้างอิงสมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA) ทุกครั้ง · วิธีอ้างอิง TESA