บทเรียน 3.1 — แอนิเมชันเปิด–ปิดและการตรวจการชน

เป้าหมาย

เมื่อเรียนจบบทเรียนนี้ คุณควรทำได้:

1. สร้างภาพเคลื่อนไหวสำหรับเปิด–ปิดชิ้นส่วนหรือแสดงโครงสร้างภายใน
2. จำลองการเคลื่อนไหวเพื่อประเมินความเหมาะสมในการใช้งาน (ชิ้นส่วนไม่ทะลุกัน)
3. สร้างชุดลำดับการเคลื่อนไหว (named clips / actions) สำหรับ Twin หรือสื่อการสอน

คาถาประจำบทเรียน
Animation คือ เครื่องมือตรวจกลไก ไม่ใช่แค่ทำให้ดูสวย — ถ้าฝาเปิดแล้วทะลุฐาน แสดงว่าดีไซน์ยังไม่พร้อมพิมพ์

บทเรียนนี้ต่างจากโมดูล 3 ของหลักสูตรอื่นในชุด: ที่นี่คือ animation ของผลิตภัณฑ์ใน Blender (เปิดฝา / หมุนชิ้นส่วน / คลิปสั้น) ไม่ใช่ script ของอุปกรณ์เสมือน

ทำไมต้องมีภาพเคลื่อนไหว

ในระยะแรกของคอร์สนี้ ใช้คีย์เฟรมของ Location / Rotation เป็นหลัก ส่วนใหญ่ฝากล่องหมุนรอบขอบด้านหลังก็พอ ยังไม่ต้องใช้ armature (กระดูก)

เตรียม pivot ของฝาก่อนใส่คีย์เฟรม

จากบทเรียนก่อนหน้าคุณควรมี Enclosure_lid และ Enclosure_base แยกกันแล้ว

วางจุดหมุน (origin) ที่บานพับ

1. เลือก Enclosure_lid → Edit Mode → เลือกขอบหรือจุดที่จะเป็นบานพับ (มักเป็นขอบหลังด้านใน)
2. Shift+S → Cursor to Selected
3. Object Mode → Object → Set Origin → Origin to 3D Cursor
4. ทดสอบ: กด R แล้วหมุนรอบแกนที่ถูกต้อง (มักเป็น X หรือ Y) — ฝาควรเปิดเหมือนบานพับ ไม่ลอยไปทั้งก้อน

ก่อนใส่คีย์เฟรม: Ctrl+A → Rotation & Scale บนฝา (และฐานถ้าจำเป็น)

ตัวอย่างสมบูรณ์ (1) — คีย์เฟรมเปิด/ปิด

ท่าที่ 1 — ตั้ง fps และช่วงเวลา เฟรมเรต 24 fps (หรือ 30 fps ทีมเดียวกัน) · ความยาวคลิป 1–3 วินาที เช่น lid_open ที่ 24 fps ยาว 1.5 วินาที ≈ เฟรม 1 → 36

ท่าที่ 2 — ใส่คีย์เปิด/ปิด ไปเฟรม 1 (ฝาปิด) → เลือก Enclosure_lid → กด I เลือก Rotation → ไปเฟรมปลายคลิป → หมุนฝาเปิดในมุมใช้งานจริง (เช่น 90–110°) → กด I → Rotation อีกครั้ง → กด Space เล่นตรวจ

ท่าที่ 3 — คลิปปิด (ทางเลือก) สร้างคลิปปิดแยก หรือช่วงเฟรมถัดไปที่กลับสู่ท่าปิด — สำหรับ Twin มักแยกชื่อชัดกว่า: lid_open และ lid_close

ตัวอย่างสมบูรณ์ (2) — ตั้งชื่อ Action

Animation ถูกเก็บใน Action เปิด Dope Sheet → โหมด Action แล้วตั้งชื่อเป็นภาษาอังกฤษสั้น เช่น lid_open

หลีกเลี่ยงชื่อว่าง ชื่อซ้ำ หรือภาษาไทยในชื่อไฟล์คลิปที่จะส่ง Twin — จดทุกคลิปใน animation-clip-list.md

ตรวจการชนขณะเล่นแอนิเมชัน

เล่นแอนิเมชันช้า ๆ แล้วตรวจ

ถ้าชน: เลื่อนบานพับ (Origin) · ลดมุมเปิด · หรือกลับไปแก้รูปทรงในโมดูล 2 ไม่จำเป็นต้องเปิด Physics simulation — ดูด้วยตา + Wireframe ก็พอสำหรับบทเรียนนี้

คาถาประจำบทเรียน Motion ที่ชน = บั๊กดีไซน์ที่จับได้ถูกกว่าตอนพิมพ์แล้วค่อยรู้

คลิปสั้นสำหรับ Twin และสื่อการสอน

แอนิเมชันที่ export ได้ดีคือ keyframe ของ transform ถ้ามีหลาย Action ที่จะส่งออก มักต้อง Stash ลง NLA ตามโหมด export (รายละเอียดปุ่ม export อยู่ในบทเรียน 4.1) บันทึกหลักฐานสั้น ๆ ได้ด้วย Viewport Render Animation หรือบันทึกหน้าจอขณะกด Play

เช็กความเข้าใจ / ไปต่อ

ตอบคำถามใน quiz.yaml — สามข้อ ผูกกับเป้าหมายของบทเรียนนี้ข้อละหนึ่งคำถาม ลองตอบเองก่อนแล้วค่อยเทียบกับเฉลยในไฟล์

ฝึกเติม/แล็บ

ลงมือต่อที่ แล็บ: แอนิเมชันฝาและลำดับการเคลื่อนไหวสั้น (~2.5–3 ชั่วโมง)

• ตั้ง Origin ของฝาที่บานพับ และสร้างแอนิเมชันเปิด/ปิดอย่างน้อย 1 ชุด
• ตรวจว่าชิ้นส่วนไม่ทะลุกันอย่างรุนแรงขณะเล่น แล้วกรอก animation-clip-list.md