บทเรียน 1.3 — อ้างอิง TESA ในรายวิชาของคุณ

เป้าหมาย

เมื่อจบบทเรียนนี้ คุณจะ

1. เขียนข้อความอ้างอิง TESA ลงเอกสารรายละเอียดรายวิชาได้ครบ
2. ใส่เครดิตในสไลด์ เอกสารแจก และหน้า LMS ได้ถูกรูปแบบ
3. รู้ว่าเมื่อไรต้องเติม (ดัดแปลง)
4. ไม่เขียนสิ่งที่ทำให้เข้าใจว่า TESA รับรองรายวิชา

ก่อนเริ่ม

จากบทที่แล้ว ตารางเทียบของคุณใช้บทเรียนใดบ้าง บทเหล่านั้นอยู่ในหลักสูตรไหน — ในรายวิชาของคุณตอนนี้ สื่อที่ยืมมาจากที่อื่นมีการอ้างอิงไว้ที่ไหนบ้าง

ดูของจริงก่อน

เปิดไฟล์ ATTRIBUTION.md ที่รากของคลังความรู้ ดูหัวข้อ "ข้อความที่ต้องใช้" และ "ตัวอย่างการใช้จริง" แล้วเปิดท้ายหน้าหลักสูตรใดก็ได้ เช่น Explorer จะเห็นหัวข้อ "อ้างอิง TESA" ที่เติมชื่อหลักสูตรไว้ให้แล้ว ทุกหลักสูตรในคลังมีหัวข้อนี้ คุณคัดลอกไปใช้ได้ทันที

แนวคิด (1) — ทำไมต้องอ้างอิง

เนื้อหาใน TESA Open Knowledge ใช้สัญญาอนุญาต CC BY-NC 4.0 (ไม่ใช่เพื่อการค้า) และ TESA ให้คำอนุญาตเพิ่มแก่สถาบันการศึกษา สถาบันของคุณจึงนำไปสอน ดัดแปลง และใช้ในรายวิชาที่เก็บค่าเล่าเรียนตามปกติได้ การใช้เชิงพาณิชย์อื่นต้องขออนุญาต TESA ก่อน เงื่อนไขที่ต้องทำทุกครั้งคือต้องอ้างอิงที่มาในแบบที่เจ้าของงานกำหนด — ข้อความที่ ATTRIBUTION.md กำหนดไว้ใช้ทุกที่ในทุกสื่อ:

"«ชื่อบทเรียนหรือหลักสูตร»" จาก TESA Open Knowledge โดยสมาคมสมองกลฝังตัวไทย
(Thai Embedded Systems Association: TESA) https://github.com/tesaiot/tesa-qualification-program สัญญาอนุญาต CC BY-NC 4.0

การอ้างอิงเป็นเรื่องจริยธรรมทางวิชาการด้วย ผู้เรียนเห็นผู้สอนให้เครดิตแหล่งที่มาอย่างถูกต้อง ก็เรียนรู้ที่จะทำแบบเดียวกัน (นี่คือเหตุผลที่ตารางเทียบในบทที่แล้วจัดเรื่องนี้ไว้ในด้านจริยธรรม)

แนวคิด (2) — ต้องอยู่ตรงไหนบ้าง

บรรทัดเครดิตสั้น: TESA Open Knowledge · © 2026 สมาคมสมองกลฝังตัวไทย (TESA) · CC BY-NC 4.0 — ข้อความพร้อมวางทุกแบบอยู่ที่ resources/syllabus-attribution.md

แนวคิด (3) — เมื่อไรต้องเติม (ดัดแปลง)

ถ้าคุณ ตัด เพิ่ม แปล หรือเรียบเรียงใหม่ ให้เติม (ดัดแปลง) ต่อท้ายข้อความอ้างอิง และถ้าทำได้ ให้บอกสั้น ๆ ว่าเปลี่ยนอะไร เช่น "(ดัดแปลง: ตัดแล็บออก และเปลี่ยนตัวอย่างเป็นบอร์ดของรายวิชา)"

การเปลี่ยนแม่แบบสไลด์ให้เป็นของคณะโดยไม่แตะเนื้อหาก็นับเป็นการดัดแปลงรูปแบบ ใส่ไว้จะปลอดภัยกว่า

ถ้าหลักสูตรที่ใช้มีต้นทางจากผู้เขียนอื่น (ท้ายหน้าหลักสูตรจะบอกไว้) ต้องคงเครดิตต้นทางนั้นด้วย เช่นหลักสูตรที่ดัดแปลงจาก AIoT in Action ของ AIC

แนวคิด (4) — อ้างอิงไม่เท่ากับได้รับการรับรอง

CC BY-NC 4.0 ไม่อนุญาตให้สื่อว่าเจ้าของงานรับรองหรือสนับสนุนงานของผู้ใช้ และชื่อ TESA, TQP และ "Certified by TESA and Infineon" เป็นเครื่องหมาย ไม่ได้อยู่ใต้สัญญาอนุญาต CC

• เขียนได้ "รายวิชานี้ใช้สื่อเปิดจาก TESA Open Knowledge" พร้อมข้อความอ้างอิง
• เขียนไม่ได้ "หลักสูตรที่ TESA รับรอง" "หลักสูตรเตรียมสอบ TQP" หรือใช้โลโก้ TESA และ TQP บนเอกสารรายวิชา เว้นแต่ รายวิชานั้นผ่านการเทียบกับ TQP ผ่าน TESA และได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรแล้ว

การรับรองของ TQP เป็นของบุคคลที่สอบผ่าน ไม่ใช่ของรายวิชา

ตัวอย่างสมบูรณ์

อาจารย์ใช้โมดูลแรกของ Explorer ในสองสัปดาห์แรกของวิชาไมโครคอนโทรลเลอร์ แปลงสไลด์เป็นแม่แบบของคณะ และตัดบทเรียนที่ 3 ออก

• ท่าที่ 1 เอกสารรายวิชา วางข้อความแบบ "กรณีดัดแปลง" ลงหมวดสื่อประกอบการสอน ต่อด้วยเครดิตต้นทาง AIoT in Action ที่ท้ายหน้าหลักสูตร Explorer เพราะโค้ดตัวอย่างมาจากที่นั่น
• ท่าที่ 2 สไลด์ คง footer เดิม เติมรหัสวิชาไว้ข้างหน้าในบรรทัดเดียวกัน และใส่ข้อความเต็มในหน้าสุดท้าย
• ท่าที่ 3 LMS วางข้อความเต็มท้ายหน้าของสองสัปดาห์นั้น
• ท่าที่ 4 ตรวจคำ ค้นเอกสารทั้งหมดว่าไม่มีคำว่า "รับรองโดย TESA" หรือ "เตรียมสอบ TQP"

ฝึกเติม / เช็กความเข้าใจ

1. เปิด resources/syllabus-attribution.md แล้วเติมข้อความอ้างอิงสำหรับรายวิชาของคุณให้ครบทั้งสี่ที่
2. เขียนหมายเหตุ "(ดัดแปลง: ...)" ที่ตรงกับสิ่งที่คุณเปลี่ยนจริง ไม่เกินหนึ่งบรรทัด

ตอบคำถามใน quiz.yaml ถูกตั้งแต่ 80% ขึ้นไปถือว่าผ่าน

ไปต่อ / สะท้อนคิด

ถ้าสถาบันของคุณอยากเทียบรายวิชากับ TQP ให้ติดต่อ TESA ผ่านช่องทางที่ระบุใน ATTRIBUTION.md และอย่าเขียนข้อความเรื่องการรับรองใด ๆ จนกว่าจะได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร

สะท้อนคิด ถ้าผู้เรียนของคุณนำงานในรายวิชาไปเผยแพร่ใน portfolio สาธารณะ คุณจะสอนให้เขาอ้างอิงทั้ง TESA และตัวคุณอย่างไร